- Trồng nấm rơm bằng mùn cưa cần chọn mùn sạch, không mốc, không lẫn tinh dầu hoặc hóa chất độc hại.
- Quy trình cơ bản gồm xử lý mùn cưa, phối trộn dinh dưỡng, ủ nguyên liệu, cấy meo giống, chăm sóc và thu hái.
- Điểm khó nhất là kiểm soát độ ẩm, nhiệt độ và nhiễm tạp trong suốt quá trình ươm tơ.
- Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào chất lượng nguyên liệu, meo giống, điều kiện nhà trồng và kỹ thuật vận hành.
Trồng nấm rơm bằng mùn cưa là một hướng tận dụng phụ phẩm nông nghiệp/lâm nghiệp để tạo giá trị mới. So với rơm rạ, mùn cưa có đặc tính khác về độ giữ ẩm, độ thoáng và thành phần dinh dưỡng, vì vậy cần xử lý kỹ trước khi đưa vào nuôi trồng.
1. Chọn mùn cưa phù hợp
Mùn cưa dùng trồng nấm cần sạch, không bị mốc, không lẫn dầu máy, hóa chất bảo quản gỗ hoặc tinh dầu từ các loại gỗ không phù hợp. Mùn cưa nên được sàng loại tạp chất và làm ẩm đều trước khi phối trộn.
2. Xử lý và ủ nguyên liệu
Trước khi cấy meo, mùn cưa cần được xử lý để giảm tạp khuẩn và tạo môi trường phù hợp cho hệ tơ nấm. Tùy quy mô, người trồng có thể áp dụng phương pháp ủ nhiệt, xử lý bằng nước vôi hoặc hấp/khử trùng theo điều kiện thiết bị sẵn có.
3. Phối trộn dinh dưỡng
Mùn cưa thường cần bổ sung thêm nguồn dinh dưỡng phù hợp để hỗ trợ tơ nấm phát triển. Tỷ lệ phối trộn cần được thử nghiệm theo từng nguồn mùn, từng giống nấm và điều kiện nhà trồng; không nên áp dụng máy móc một công thức cho mọi lô nguyên liệu.
4. Cấy meo giống và chăm sóc
Khi nguyên liệu đã nguội và đạt độ ẩm phù hợp, tiến hành cấy meo giống trong điều kiện sạch. Sau khi cấy, cần đặt bịch hoặc khay nuôi ở nơi thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp, theo dõi nhiệt độ, độ ẩm và dấu hiệu nhiễm mốc.
5. Thu hái và bảo quản
Nấm rơm nên được thu hái khi còn búp, chắc và chưa nở quá lớn. Sau thu hái, cần phân loại và sử dụng sớm vì nấm rơm có thời gian bảo quản ngắn. Nếu sản xuất thương mại, cần có kế hoạch tiêu thụ trước khi triển khai quy mô lớn.
Lưu ý kỹ thuật
- Không dùng mùn cưa có mùi lạ, mốc hoặc lẫn tạp chất.
- Không để nguyên liệu quá ẩm vì dễ phát sinh mốc và vi khuẩn.
- Meo giống cần rõ nguồn gốc, còn hoạt lực tốt.
- Nên thử nghiệm quy mô nhỏ trước khi mở rộng.
Xem thêm
Viện Nghiên cứu Sinh học Ứng dụng VBio nghiên cứu và chuyển giao công nghệ sinh học ứng dụng trong lĩnh vực nấm và nông nghiệp.
- Website: https://vbio.vn/
- Email: vbiovn1@gmail.com
